Πλαισιο αρχων, θεσεων και προτασεων του ΟΠΕΚ για την υγεια και ενα εθνικο συστημα υγειας – ΓεΣΥ

OPEK LOGO

Πλαίσιο αρχών, θέσεων και προτάσεων του ΟΠΕΚ για

την υγεία και ένα εθνικό σύστημα υγείας – ΓεΣΥ

 

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει θέσει ως στόχο του 2019 και των επόμενων ετών την καθολική κάλυψη υγείας στην πρωτοβάθμια φροντίδα και στην πρόληψη. Μάλιστα, όλα τα κράτη μέλη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών έχουν συμφωνήσει να εντείνουν τις προσπάθειες επίτευξης της Καθολικής Κάλυψης Υγείας έως το 2030, στο πλαίσιο των συμφωνηθέντων Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης. Στην Κύπρο, αυτή τη στιγμή και με αφορμή την έναρξη ενός Γενικού Συστήματος Υγείας (ΓεΣΥ), κάποιοι πολιτικοί και σώματα επαγγελματιών υγείας, δυστυχώς, απορρίπτουν οποιαδήποτε καθολική κάλυψη υγείας. Ως αποτέλεσμα αυτού, ξεκίνησαν τη δημιουργία ενός δεύτερου ΓεΣΥ από μόνοι τους. Στη βάση της διαφωνίας των ιδιωτικών νοσηλευτηρίων και γιατρών με τον ΟΚΥΠΥ και ΟΑΥ, παρατηρήσαμε μιαν απαξίωση και υποτίμηση της παρεχόμενης φροντίδας των δημόσιων νοσηλευτηρίων του κράτους. Επιπρόσθετα, ο τρόπος διάχυσης στα ΜΜΕ της όλης σύγκρουσης των πιο πάνω πλευρών, καθώς και της επικοινωνιακής τακτικής της κυβέρνησης του είδους «διαίρει και βασίλευε», εκτός του ότι πολλά ερωτήματα για το μέλλον του ΓεΣΥ παραμένουν αναπάντητα, δημιουργήθηκε επιπλέον, τεράστιο άγχος στην κοινωνία για το ποιους γιατρούς μπορούν να εμπιστευτούν. Οι πολίτες αισθάνονται ανασφάλεια για την ποιότητα της φροντίδας που πρόκειται να λαμβάνουν, ενώ ξεκίνησαν ήδη να πληρώνουν.

Γενικό σχέδιο Υγείας μόνο τα κράτη μπορούν να δημιουργήσουν. Η ανακοίνωση δημιουργίας ενός δεύτερου ΓεΣΥ – Πλατφόρμα Ιδιωτικής Ιατρικής, «ως τετελεσμένου», από μεγάλη μερίδα των ιδιωτικών νοσηλευτηρίων και ιδιωτών γιατρών σκοπεύει να διεμβολίσει το ΓΕΣΥ στοχεύοντας να  παρατείνει τα προβλήματα ενδονοσοκομειακής φροντίδας που παρατηρούνται ήδη, με τις τεράστιες λίστες αναμονής, μιας και οι κλίνες δεν φαίνεται να είναι αρκετές με βάση τους αριθμούς των υποψήφιων ασθενών. Πρακτικά, τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια επιθυμούν να εισάγουν μια μορφή πολυασφαλιστικού ΓεΣΥ από την πίσω πόρτα, και το οποίο εν πάσει περιπτωση για να λειτουργήσει ως ΓεΣΥ προϋποθέτει την υιοθέτηση του απο το κράτος. Ο ΟΠΕΚ θεωρεί ότι η άρνηση των ιδιωτικών νοσηλευτηρίων να ενταχθούν στο ΓεΣΥ χρήζει άμεσης αντιμετώπισης από τον ΟΑΥ και ΟΚΥΠΥ μέσω περαιτέρω εντατικοποίησης των διαδικασιών εφαρμογής/προβολής του προγράμματος αλλα και διαπραγματεύσεων με αυτούς που ενδιαφέρονται πραγματικά να ενταχθούν στο συμφωνημένο/θεσμοθετημένο από την πολιτεία ΓΕΣΥ. Στόχος η  εξεύρεση ουσιαστικής λύσης, η οποία δεν θα ενθαρρύνει σε καμία περίπτωση τη δημιουργία ενός πολυασφαλιστικού μοντέλου.

Η υγεία είναι  η προϋπόθεση της οικονομικής ευημερίας ενός λαού. Η υγεία των ανθρώπων επηρεάζει κατά κύριο λόγο το προσδόκιμο ζωής ενός πληθυσμού, καθώς και την οικονομία μιας χώρας, σε ότι αφορά την παραγωγικότητα, την προσφορά εργασίας, το ανθρώπινο κεφάλαιο, και τις κρατικές δαπάνες. Ο ΟΠΕΚ θεωρεί ότι η ποιότητα και ανθρωποκεντρική προσέγγιση στην παρεχομένη φροντίδα είναι ο σημαντικότερος λίθος ενός συστήματος υγείας. Για αυτό και πιο κάτω καταγράφονται τα σημεία που οφείλει ένα ευρωπαϊκό κράτος να υιοθετήσει για να υλοποιήσει ένα εθνικό καθολικό θεσμοθετημένο κοινωνικό σύστημα υγείας που θα λειτουργεί στη βάση της ανθρωποκεντρικής προσέγγισης και ποιότητας στην υγεία.

  • Την διαμόρφωση ενός συστήματος υγείας το οποίο θα εξασφαλίζει ότι το κόστος της υγείας είναι αντίστοιχο της αποτελεσματικότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών, με συντρέχουσες αξιολογήσεις της βιωσιμότητας και της εφαρμογής του, στοχεύοντας σε υψηλής ποιότητας παρεχόμενη φροντίδα για όλον τον πληθυσμό της Κύπρου.

  • Ο κρατικός προϋπολογισμός στο τομέα της υγείας πρέπει και οφείλει να είναι υψηλός (γιαυτό απαιτήται η συμμετοχή όλων ανεξαιρέτως), εξασφαλίζοντας έτσι το πλαίσιο πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2020, το οποίο στοχεύει στην επένδυση στην υγεία, ώστε να διαχειριστούμε τις σύγχρονες προκλήσεις (όπως αυτήν του γηράσκοντας πληθυσμού, την αύξηση των χρόνιων ασθενειών, τη μεγαλύτερη απαίτηση για φροντίδα, και τα υψηλά έξοδα που σχετίζονται με την εξέλιξη της τεχνολογίας στο χώρο της υγείας). Η Κύπρος, συγκριτικά με την πλειονότητα των υπολοίπων χωρών έχει τις χαμηλότερες δαπάνες στην υγεία (το 2015 διέθεσε 1592 ευρώ ανά κάτοικο για υγειονομική περίθαλψη, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ που ήταν 2797 ευρώ).

  • Στην πιο πάνω λογική, και παρ’ ότι ο δείκτης αποτρεπτής θνησιμότητας είναι συγκριτικά με άλλες χώρες της ΕΕ χαμηλός, δηλαδή η κατάσταση της υγείας του κυπριακού πληθυσμού είναι καλή συνολικά και το προσδόκιμο ζωής είναι από τα υψηλότερα στην ΕΕ, χρειάζεται στην κοινωνία να δημιουργηθεί αλλαγή κουλτούρας στα θέματα υγείας. Για αυτό και προτείνουμε όπως το κράτος αυξήσει τον προϋπολογισμό για τις εκστρατείες πρόληψης, κυρίως για ασθένειες και παράγοντες κινδύνου στους οποίους φαίνεται ότι η Κύπρος έχει αυξημένα ποσοστά: Το κάπνισμα στη Κύπρο παραμένει πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (26% στην Κύπρο έναντι 21%, δεδομένα του 2014), η παχυσαρκία επίσης (1 στους 7 Κυπρίους είναι παχύσαρκος) και ασθένειες όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, τα ενδοκρινικά και μεταβολικά νοσήματα (π.χ. ο διαβήτης).  Το ίδιο θα πρέπει να γίνει και για τους προληπτικούς ελέγχους για κάποιες μορφές καρκίνου (π.χ. ο προσυμπτωματικός έλεγχος για καρκίνο του παχέως εντέρου, στον οποίο το 90% των Κυπρίων ηλικίας 50-74 δεν έχουν υποβληθεί ποτέ). Επιπρόσθετα, οι δωρεάν μαστογραφίες θα πρέπει να γίνονται από την ηλικία των 40 και άνω, και όχι από την ηλικία των 50 και άνω.

  • Αναβάθμιση όλων των υπηρεσιών παρεχόμενης φροντίδας, καθώς και έμφαση στην καταγραφή δεδομένων για την ποιότητα της περίθαλψης και την άμεση  δημιουργία εντός ΓεΣΥ προγραμμάτων διασφάλισης ποιότητας, τα οποία απουσιάζουν από τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Επιπρόσθετα, τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια (342 νοσοκομειακές κλίνες ανά 100.000 κατοίκους) έχουν αυτήν τη στιγμή αμιγώς κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Χρειάζεται ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο, στο οποίο αυτά να υποχρεώνονται να γίνουν μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί ή εταιρίες.

  • Η σωστή οργάνωση και στήριξη των υπηρεσιών πρωτοβάθμιας φροντίδας με αποτελεσματική εφαρμογή πρωτοκόλλων (κατευθυντήριες οδηγίες διαχείρισης χρόνιων και μη νοσημάτων/ ασθενειών), κλινικών προτύπων, και αποτελεσματικό θεσμοθετημένο μηχανισμό ρύθμισης των παραπομπών από την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας σε εξειδικευμένη φροντίδα (δευτεροβάθμια φροντίδα υγείας), χωρίς μεγάλο χρόνο αναμονής, όπως παρατηρείται στην παρούσα φάση ιδίως για κάποιες χειρουργικές επεμβάσεις και διαγνωστικές υπηρεσίες υψηλού κόστους.

  • Άμεση εφαρμογή ολοκληρωμένου συστήματος ηλεκτρονικών ιατρικών αρχείων για αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας περίθαλψης. Δικαίωμα του ασθενούς για πρόσβαση στον φάκελο του εντός του ιατρικού αρχείου και δυνατότητα αποθήκευσης και εκτύπωσης πληροφοριών χρήσιμων για τον ίδιο.

  • Προγραμματισμός όσον αφορά το υγειονομικό δυναμικό: Η πλειονότητα γιατρών, οδοντιάτρων, φαρμακοποιών, εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα. Το αντίθετο συμβαίνει για την πλειονότητα των νοσηλευτών. Επιπρόσθετα, η Κύπρος έχει τώρα 3 ιατρικές σχολές και 4 νοσηλευτικές σχολές, αυξάνοντας κάθε χρόνο τον αριθμό πτυχιούχων. Την ίδια στιγμή, εξακολουθεί ο αριθμός νοσηλευτών ανά κάτοικο να είναι αρκετά χαμηλός συγκριτικά με την ΕΕ (5,2 ανά 1000 κατοίκους). Το ίδιο ισχύει και για τους γιατρούς συγκριτικά με την ΕΕ.

  • Με βάση τον σχεδιασμό του ΓεΣΥ οι υπηρεσίες δευτεροβάθμιας περίθαλψης θα ξεκινήσουν τον Ιούνιο του 2020. Με βάση τις εισηγήσεις των ειδικών και την ολοκλήρωση ενός αποτελεσματικού συντονισμού στις παραπομπές και στον ηλεκτρονικό φάκελο του ασθενούς, εκτιμάται οτι θα καθυστερήσει η λειτουργία των υπηρεσιών δευτεροβάθμιας περίθαλψης μέχρι τον Ιανουάριο του 2021. Με βαση αυτή την εκτίμηση αναμένεται να ληφθούν μέτρα εντατικοποίησης της αναβάθμισης του δημόσιου τομέα μέσω αποτελεσματικής διοίκησης, οργάνωσης, εδραίωσης υπηρεσίας ανθρώπινου δυναμικού, περαιτέρω εργοδότησης προσωπικού σε όλες τις βαθμίδες και ειδικότητες  (νοσηλευτών, γιατρών, βοηθών και παραϊατρικού προσωπικού), εκσυγχρονισμό των παραπομπών, εκπαίδευση του προσωπικού στο ηλεκτρονικό αρχείο ασθενούς, καθώς και σε άλλες θεματικές σχετικές με την υψηλής ποιότητας ανθρωποκεντρική φροντίδα και την αποτελεσματική αυτονόμηση των νοσηλευτηρίων.

  • Το κράτος οφείλει να εφαρμόσει άμεσα φορολογικούς ελέγχους στα ιδιωτικά νοσηλευτήρια καθώς και αξιολόγηση των υπηρεσιών παρεχόμενης φροντίδας που προσφέρουν, ούτως ώστε να διορθωθούν τυχόν κακές πρακτικές πριν την ενσωμάτωση τους στο ΓεΣΥ.

  • Εντός του ΓεΣΥ, να ενθαρρύνονται όπως οι γενικοί γιατροί συστεγάζονται με άλλους συναδέλφους τόσο της γενικής ιατρικής όσο και με γιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων, σε χώρους όπου θα υπάρχει ο κατάλληλος εξοπλισμός. Και όχι απλά σε διαμερίσματα-ιατρεία που δεν θα μπορούν να εξυπηρετήσουν πλήρως και άμεσα τις πιθανές ανάγκες υγείας των ασθενών. Παράλληλα αναμένονται πρακτικές που προωθούν την επιστημοσύνη και ολοκληρωμένη κατάρτιση των πιο πάνω, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται υψηλής ποιότητας παρεχόμενη φροντίδα.

  • Όσον αφορά τη φαρμακευτική περίθαλψη, αναμένεται να  υπάρχει η αναγκαία επιπλέον στήριξη στη φαρμακευτική αγωγή των χρόνιων ασθενών, γιατί τα γενόσιμα φάρμακα δεν ενδείκνυνται για πολλές χρόνιες ασθένειες (όπως είναι ο διαβήτης, από τις υψηλότερες αιτίες θανάτου στην Κύπρο, συγκριτικά με την ΕΕ).

Μάιος 2019

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s