Διακηρυξη Αρχων 2009

Όμιλος Προβληματισμού για τον Εκσυγχρονισμό της Κοινωνίας μας [ΟΠΕΚ]  – ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΑΡΧΩΝ – ΜΑΪΟΣ, 2009

Η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ την 1η Μαίου 2004 φέρνει μαζί της ραγδαίες αλλαγές σε όλους τους τομείς. Αυτές οι αλλαγές επηρεάζουν άμεσα κάθε πτυχή της δημόσιας ζωής. Πολύ περισσότερο από τη στιγμή που η ένταξη, συνοδεύεται από φαινόμενα κρίσης της συλλογικής ζωής: Κίνδυνος απαξίωσης της πολιτικής, καθημερινή αμφισβήτηση θεσμών και αξιών, ατομικές επιλογές σε βάρος της συλλογικής προσπάθειας. Η κοινωνία μας βρίσκεται σε κρίση όσον αφορά την ταυτότητά της, τις αξίες που τη διαπνέουν και τις επιλογές για την εξέλιξή της. Η προσπάθεια για επίλυση του κυπριακού υπονομεύεται καίρια, από τη στιγμή που δεν μπορεί να στηρίζεται σε ένα σύγχρονο κράτος και μια υγιή κοινωνία.

Μέσα σ΄ αυτές τις συνθήκες, το αίτημα για εκσυγχρονισμό αναδύεται επιτακτικό, πράγμα το οποίο ωθεί πολλούς στο να τον επικαλούνται ή να τον επαγγέλλονται. Στην πραγματικότητα όμως, δίνεται συχνά αυθαίρετο περιεχόμενο στον όρο, ενώ η ίδια η διαδικασία του εκσυγχρονισμού βρίσκεται υπό διαρκή αναστολή. Η εικόνα αυτή, μπορεί και πρέπει να αναστραφεί. Στόχος του ΟΠΕΚ είναι να συμβάλει ουσιαστικά σ΄ αυτή την προσπάθεια, με πολύμορφες παρεμβάσεις προς την κοινωνία. Με εφόδια το Λόγο και το Διάλογο, ο ΟΠΕΚ επιχειρεί να προσεγγίσει τα προβλήματα με κριτική θεώρηση και επιστημονική τεκμηρίωση. Έτσι, μπορεί να καταστεί τελικά δυνατή η σύνθεση ενός οράματος για την αυριανή κυπριακή κοινωνία με τη διατύπωση πολιτικών στόχων και προτάσεων για τον εκσυγχρονισμό της.
Άξονες προβληματισμού και δράσης για τον ΟΠΕΚ είναι:

• Οι παγκόσμιες εξελίξεις και ιδιαίτερα η ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ, εισάγει το κυπριακό σε ένα καινούργιο πλαίσιο. Για την αντιμετώπιση της τουρκικής κατοχής, απαιτείται η σταδιακή απεξάρτηση της εθνικής πολιτικής από στενά προσωπικούς χειρισμούς, με την εισαγωγή θεσμών στήριξης μιας συλλογικής και επιστημονικά τεκμηριωμένης πολιτικής.

• Η πορεία της Τουρκίας προς την Ε.Ε. είναι μια καινούργια παράμετρος στις γεωπολιτικές ανακατατάξεις στην περιοχή μας. Οι αποφάσεις της Ε.Ε. στο Ελσίνκι είναι σταθμός για τη διπλωματία των διασυνδέσεων και την προώθηση των συμφερόντων της Κύπρου. Θεωρούμε πως η σταδιακή και με όρους ενσωμάτωση της Τουρκίας στην Ε.Ε., υπηρετεί τις αρχές της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή. Κύρια προϋπόθεση είναι να αλλάξει στάση η Τουρκία στο κυπριακό και να αναπτύξει την πολιτική βούληση για την επίλυσή του, σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΟΗΕ και τις αρχές πάνω στις οποίες εδράζεται η ΕΕ. Η διασύνδεση της ουσίας του κυπριακού με την περαιτέρω πρόοδο των διαπραγματεύσεων ένταξης της Τουρκίας, δημιουργεί νέα δυναμική για την επίλυση.

• Η επίλυση του κυπριακού είναι προς όφελος των πολιτών της Κύπρου και θα της επιτρέψει να λειτουργεί ως ένα μέλος της ΕΕ με πλήρεις δυνατότητες. Επιπλέον η Κυπριακή Δημοκρατία, χρειάζεται να εκφράζει στις πολιτικές της δράσεις το σύνολο των πολιτών της και σε όλα τα επίπεδα να αναπτύσσεται η συνείδηση για την παρουσία στην Κύπρο πολλών κοινοτήτων, μεταξύ των οποίων οι σχέσεις – ιδιαίτερα μεταξύ των δύο μεγαλυτέρων – θα πρέπει να βελτιώνονται συν τω χρόνω, για το καλό και την ευημερία όλων των πολιτών.

• H Κύπρος στην ΕΕ πρέπει να έχει φωνή. Θέλουμε μια Κύπρο που να έχει ρόλο στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι και να αξιοποιεί τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα στην προώθηση κοινών ευρωπαϊκών πολιτικών. Οι συμμαχίες μέσα στην Ε.Ε., οι δράσεις σε ένα ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον, η δυνατότητα να σχεδιάσουμε αποτελεσματικές πολιτικές, να κινητοποιήσουμε τις δημιουργικές κοινωνικές δυνάμεις και να ενδυναμώσουμε την κοινωνική συνοχή είναι οι νέες μεγάλες προκλήσεις για κάθε προοδευτική εξέλιξη. Η ένταξη δημιουργεί ένα θεσμικό πλαίσιο που συμβάλει στον εκσυγχρονισμό του πολιτικού και κοινωνικού μας συστήματος.

• Η Κύπρος αποκτά νέες δυνατότητες και εμπειρίες με την ένταξη στην ΕΕ. Η πατρίδας μας χρειάζεται μεγάλες τομές και μεταρρυθμίσεις που θα απελευθερώνουν τις παραγωγικές και πνευματικές δυνάμεις της, θα αυξάνουν τον παραγόμενο πλούτο και την ικανότητα του κράτους να ασκεί αναδιανεμητική πολιτική. Η μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος είναι ο πιο σημαντικός πυλώνας για να ανταποκριθεί η Κύπρος στις προκλήσεις της τεχνολογικής ανάπτυξης. Ο εκσυγχρονισμός της δημόσιας διοίκησης, η αναδιάρθρωση των συστημάτων υγείας και κοινωνικής ασφάλισης, η αποκέντρωση , η αειφόρος ανάπτυξη χρειάζονται μακροχρόνιο σχέδιο ώστε να επιτευχθεί ο στόχος για τον εκσυγχρονισμός της κοινωνίας μας προς όφελος του πολίτη και της ανάπτυξης με κοινωνική δικαιοσύνη. Η πρόοδος εξαρτάται από τις δικές μας ικανότητες για μεταρρυθμίσεις με ισχυρές κοινωνικές συναινέσεις.

• Σε όλη την ΕΕ αναδύεται στις μέρες μας η δύναμη της Κοινωνίας των Πολιτών. Η οργάνωση των πολιτών σε φορείς παρέμβασης που υποχρεώνουν τους παραδοσιακούς θεσμούς να λαμβάνουν υπόψη τον πολίτη πιο άμεσα και καθημερινά, είναι μια νέα μορφή δραστηριοποίησης των πολιτών, που καταξιώνεται στην πράξη μέρα με τη μέρα. Καιρός είναι αυτό το απαραίτητο πια στοιχείο της Δημοκρατίας να ενισχυθεί και στην Κύπρο. Ο ΟΠΕΚ αποτελεί για περισσότερο από μια δεκαετία δραστήριο τμήμα αυτής της Κοινωνίας των Πολιτών και σε αυτή την κατεύθυνση θα συνεχίσει να παρεμβαίνει. Μεταφέροντας – μεταξύ άλλων – στους πολίτες το διαρκές μήνυμα της ανάγκης παρέμβασής τους στα κοινωνικά, οικονομικά και πολιτικά δρώμενα. Η ΕΕ βλέπει το μέλλον της με αισιοδοξία, εφόσον οι θεσμοί της τοπικής και περιφερειακής παρέμβασης των πολιτών στεριώνουν σε βαθμό διαμόρφωσης των εξελίξεων, δίπλα και παράλληλα με τους παραδοσιακούς θεσμούς λειτουργίας της, ως σύνολο και ως κράτη-μέλη.

• Απαραίτητη προϋπόθεση για την κοινωνική ανάπτυξη, παραμένει η εξυγίανση των σχέσεων κράτους – πολίτη. Αν ο πολίτης δεν πεισθεί ότι το κράτος είναι ο υπηρέτης των ιδίων των πολιτών και ο εκφραστής του αισθήματος δικαίου, καμιά απόπειρα να ξεπεραστούν φαινόμενα ευνοιοκρατίας και επιδίωξης προσωπικών λύσεων δεν μπορεί να επιτύχει. Εκτός, όμως, από ζήτημα Παιδείας – με τη γενικότερη έννοια – αυτό είναι και ζήτημα που άπτεται του εκσυγχρονισμού του κομματικού συστήματος, του τρόπου δόμησης και λειτουργίας των κομμάτων. Διαφορετικά, οι πελατειακές σχέσεις θα απομείνουν ο μόνος δεσμός μεταξύ κομματικών μηχανισμών και ιδιωτεύοντος πολίτη. Ο διαχωρισμός κράτους και εκάστοτε κυβερνώντος κόμματος, η αποφασιστική αντιμετώπιση των λαϊκιστών από τους εκσυγχρονιστές σε όλα τα κόμματα, η ενδυνάμωση του κριτικού λόγου μέσα σε συνθήκες πολυπληροφόρησης, είναι μέσα απαραίτητα για την επίτευξη του στόχου για κοινωνική ανάπτυξη.

• Το Κράτους Δικαίου, η ενδυνάμωση της εμπιστοσύνης του πολίτη απέναντι στους θεσμούς, προϋποθέτει την εμπιστοσύνη απέναντι στην Εκτελεστική, Νομοθετική και Δικαστική εξουσία, αλλά και στους άλλους θεσμούς που διεκδικούν ρόλο και λόγο εξουσίας μέσα στην κοινωνία.

• Η Κύπρος– κατά την τελευταία κυρίως δεκαετία – εξελίσσεται σε πολυπολιτισμική κοινωνία. Αυτό η αλλαγή επιβάλλει και την υιοθέτηση αντίστοιχων πολιτικών σε ζητήματα διοίκησης, εργασιακών σχέσεων και εργατικού δικαίου, παιδείας και πολιτισμού. Η συγκροτημένη μεταναστευτική πολιτική είναι απαραίτητη, αλλά όχι ολοκληρωμένη, αν δεν άπτεται όλων των βασικών τομέων λειτουργίας της κοινωνίας.

• Η διεύρυνση της σκέψης και του οράματος ενός νέου συνδικαλιστικού κινήματος, είναι ο μονόδρομος για την έξοδο από τα αδιέξοδα ενός συντεχνιακού συνδικαλισμού. Ένα νέο, αυτόνομο και δυναμικό συνδικαλιστικό κίνημα, με αγωνίες και λόγο για το συνολικό σχέδιο της νέας κοινωνίας, είναι η μόνη ελπίδα για διαφυγή από την αμυντική στάση και το μονόλογο των εργοδοτικών πρωτοβουλιών. Η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας, η ενοποίηση της ευρωπαϊκής οικονομίας, καθιστούν μια τέτοια ανάγκη επιτακτική.
Με αμείωτη την ευαισθησία του απέναντι στις εξελισσόμενες ανάγκες της κοινωνίας, ο ΟΠΕΚ θα συνεχίσει να αναπροσαρμόζει τις μεθόδους δράσης του, προκειμένου να διατηρήσει την επαφή του με την κυπριακή κοινωνία, αλλά και να διατηρήσει την πρωτοποριακή του παρουσία στην οικοδόμηση του κυπριακού μέλλοντος.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s