Στρατηγικη για τη διασυνδεση Κυπριακου και Ευρωτουρκικων σχεσεων

Το ΔΣ του ΟΠΕΚ θεωρεί ότι τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 15 Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες αποτελούν ισχυρή βάση για τη στρατηγική διασύνδεση της κατάληξης σε οριστική συμφωνία στο Κυπριακό στη διάσκεψη της Γενεύης με την περαιτέρω πρόοδο των σχέσεων Τουρκίας – ΕΕ. Η Λευκωσία χρειάζεται να αναπτύξει περαιτέρω διπλωματικές πρωτοβουλίες, ώστε μια ενδεχόμενη συμφωνία για την Κύπρο, ιδίως στην πτυχή της ασφάλειας και των εγγυήσεων, να συνδεθεί με την εξυπηρέτηση ευρύτερων ζωτικών συμφερόντων της ΕΕ στην Α. Μεσόγειο (Μεταναστευτικό, τρομοκρατία ISIS, ενέργεια), περιλαμβανομένης της αναθέρμανσης των σχέσεων Τουρκίας – ΕΕ.

Ειδικότερα το ΔΣ του ΟΠΕΚ εκτιμά ότι:

  • Η ομόφωνη στήριξη των «28» για θεσμική συμμετοχή της ΕΕ στη διεθνή διάσκεψη της Γενεύης στο πιο υψηλό επίπεδο (Γιούνκερ, Τουσκ, Μογκερίνι) δημιουργεί τις προϋποθέσεις για διαπραγμάτευση των πιο κρίσιμων πτυχών του Κυπριακού και επισφράγιση μιας ενδεχόμενης συμφωνίας με βάση το σύγχρονο ευρωπαϊκό πλαίσιο.

  • Ιδιαίτερα στην πτυχή της ασφάλειας, η Λευκωσία χρειάζεται να αναπτύξει περαιτέρω ευρηματικές πρωτοβουλίες που θα ενισχύσουν την προσπάθεια για την κατάργηση του δικαιώματος μονομερούς ή πολυμερούς επέμβασης που προκύπτει από το Σύνταγμα του ’60 και την οικόδόμηση ενός συστήματος ασφαλείας με κύριους παίκτες τον ΟΗΕ και την ΕΕ.

  • Οι πρωτοβουλίες αποκτούν νέο περιεχόμενο από τη στιγμή που έχουν γνώμονα το πλέγμα των κοινών ευρωπαϊκών συμφερόντων για τη σταθερότητα και τη συνεργασία στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η σταδιακή ενεργοποίηση των σχέσεων Τουρκίας – ΕΕ, υπό την προϋπόθεση της προηγούμενης κατάληξης σε αμοιβαία αποδεκτή συμφωνία στη Γενεύη.

Το ΔΣ του ΟΠΕΚ θεωρεί ότι η ΕΕ προσφέρει εφικτές εγγυήσεις για την ασφάλεια της επανενωμένης Κύπρου και ο ρόλος της χρειάζεται να αξιοποιηθεί και να αποτυπωθεί στα κείμενα της συμφωνημένης λύσης. Στα ζητήματα ασφάλειας και εγγυήσεων η ΕΕ έχει τη θεσμική και πολιτική ικανότητα:

  • Να θέσει υπό εποπτεία και παρακολούθηση την εφαρμογή της συμφωνίας επίλυσης από την Επιτροπή και το Συμβούλιο.

  • Να συμμετάσχει στην πολυεθνική δύναμη που θα αναπτυχθεί υπό τον ΟΗΕ με εντολή τήρησης των κειμένων που θα συμφωνηθούν.

  • Να διακηρύξει την ετοιμότητά της για ενεργοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής που προβλέπει η Συνθήκη της Λισσαβόνας, με παράλληλη καταγραφή της στο νέο κυπριακό ομοσπονδιακό σύνταγμα.

Το ΔΣ του ΟΠΕΚ σημειώνει ότι η ΕΕ θα σφραγίσει τη συμβατότητα της λύσης με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και θα προσφέρει ολοκληρωμένο πακέτο εργαλείων και ρυθμίσεων για την επέκταση του ευρωπαϊκού κεκτημένου (Πρωτόκολλο 10 της Συνθήκης Προσχώρησης του 2003), μέσα από την οργάνωση της ισορροπημένης ανάπτυξης και τη συμμετοχή στην Ευρωζώνη.

Από το ΔΣ του ΟΠΕΚ

Advertisements

Η προσαρτηση των κατεχομενων απο την Τουρκια δεν αποτελει επιλογη των Κυπριων. Σχολιασμος των θεσεων Α. Συριγου

Το ΔΣ του ΟΠΕΚ θεωρεί ότι η ομιλία του Α. Συρίγου στο ετήσιο μνημόσυνο του τέως Προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου αποτελεί το αποκορύφωμα επιλογών και συμπεριφορών που θα πρέπει να τύχουν σοβαρής αντιμετώπισης από την κοινωνία και την πολιτική ηγεσία της Κύπρου, ως εξαιρετικά επιζήμιες. Συγκεκριμένα, το ΔΣ του ΟΠΕΚ εκφράζει την έντονη δυσαρέσκειά του για τα εξής:

  1. Η εκμετάλλευση του μνημοσύνου του τέως Προέδρου για προώθηση διχοτομικών απόψεων, είναι απαράδεκτη. Πολύ περισσότερο, από τη στιγμή που οι συγκεκριμένες απόψεις αδίκως επιθυμούν να δώσουν την εντύπωση ότι ολόκληρος ο χώρος των δυνάμεων του Κέντρου ασπάζεται τη διχοτόμηση και τη δημιουργία συνόρων με την Τουρκία, στην ίδια την πρωτεύουσα της χώρας.

  2. Η κυπριακή πολιτική ηγεσία, ζυγίζοντας όλα τα δεδομένα, έχει καθορίσει το ζητούμενο για το Κυπριακό, όπως αυτό καθορίστηκε από τα ψηφίσματα του ΟΗΕ και τις Συμφωνίες Κορυφής. Οι δυνάμεις που εκφράζουν τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών υιοθετούν αυτήν την πορεία και δίνουν τη μάχη για μια διαφορετική Κύπρο. Η παραγνώριση ή παραχάραξη αυτής της επιλογής αποτελεί πολιτική ανευθυνότητα.

  3. Για το ΔΣ του ΟΠΕΚ είναι ιδιαίτερα λυπηρό πρόσωπα από την Ελλάδα να έρχονται στην Κύπρο και να παραδίδουν μαθήματα, κάνοντας επιφανειακές «διαλέξεις» πάνω στην τραγωδία της κατοχής. Η παρέμβαση «ειδικών» από την Ελλάδα, που έχει ως στόχο την εισαγωγή της λύσης δύο κρατών στην Κύπρο, είναι πραγματικά λυπηρή. Η ένταξη της Κύπρου στην πολιτική πρακτική της Μέσης Ανατολής του ISIS και της καταστροφικής διαχωριστικής μανίας αδικεί το μέλλον της χώρας μας. Προσφέρει καλές υπηρεσίες στους από δεκαετίες συνεπείς οπαδούς της νομιμοποίησης του σημερινού status quo, με πρώτο διδάξαντα τον Ραούφ Ντενκτάς.

  4. Είναι πραγματικά αδόκιμο ορισμένοι να επιλέγουν σκόπιμα και ιδιοτελώς να μην μιλούν για το «ελληνικό οικονομικό δράμα», να σιωπούν σκόπιμα απέναντι στους κινδύνους από τη διεθνή απαξίωση και απομόνωση της χώρας τους, και να ασκούν «αντιστασιακή γυμναστική» στο Κυπριακό.

  5. Για το ΔΣ του ΟΠΕΚ η σχολή της αδράνειας δεν έχει να προσφέρει απολύτως τίποτα στην εξέλιξη του κυπριακού. Βοηθά μόνο να κατανοήσουμε πόσο αναγκαίο είναι να επιτύχει αυτή η προσπάθεια του Ιανουαρίου του 2017, από τον πρόεδρο Αναστασιάδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί.

Από το ΔΣ του ΟΠΕΚ

Το Κυπριακο να τεθει στην ατζεντα του Ευρωπαϊκου Συμβουλιου με στοχο να εκδοθει Κοινη Δηλωση Εγγυησης της λυσης

Το ΔΣ του ΟΠΕΚ θεωρεί ότι το επικείμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στις 15 Δεκεμβρίου, συνιστά μια μοναδική ευκαιρία για την Κύπρο να επιτύχει τη δημιουργική συμμετοχή της ΕΕ στην πολυμερή διάσκεψη της Γενεύης. Με ενεργητική διπλωματία στον ευρωπαϊκό στίβο, μπορεί να αξιοποιήσει το πλεονέκτημα της συμμετοχής στην ΕΕ προκειμένου να εξασφαλίσει, στο πιο υψηλό επίπεδο, Κοινή Δήλωση των «28». Αυτή θα πρέπει να καλύπτει τα ακόλουθα σημεία:

  • Η ΕΕ χρειάζεται να εκφραστεί με τη γλώσσα του συγκεκριμένου. Με μια ομόφωνη Δήλωση μπορεί να πιστοποιήσει την έμπρακτη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη πάνω στις πιο καίριες πτυχές του Κυπριακού. Μεταξύ άλλων, μπορεί να εγγυηθεί την ακεραιότητα και την προστασία των εξωτερικών συνόρων μιας επανενωμένης Κύπρου, που είναι και σύνορα της ΕΕ.

  • Η Συνθήκη της Λισσαβόνας προνοεί τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής στην περίπτωση που κράτος μέλος της βρίσκεται κάτω από εξωτερική απειλή. Στην περίπτωση του Κυπριακού, όλα τα κράτη μέλη να εκφράσουν την ετοιμότητα να την ενεργοποιήσουν και να παράσχουν στην Κύπρο όλα τα μέσα που διαθέτουν, σε περίπτωση που παραβιαστούν τα συμφωνηθέντα.

  • Η ΕΕ να εκφράσει την ετοιμότητά της να συμμετάσχει στο πλαίσιο της «ενισχυμένης συνεργασίας» κρατών μελών της, στην πολυεθνική δύναμη που θα αναπτυχθεί με εντολή του ΟΗΕ για την εφαρμογή της λύσης.

  • Με ρητή καταγραφή, η ΕΕ να εκφράσει τη θεσμική θωράκιση της εσωτερικής ασφάλειας της Κύπρου, στο πλαίσιο της λειτουργίας της ως ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος ασφάλειας, δικαιοσύνης, κράτους δικαίου και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

  • Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να ενεργοποιήσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με σκοπό να παρουσιάσει την έκθεσή της για τη λήψη της ομόφωνης απόφασης του Συμβουλίου Υπουργών, σε περίπτωση συμφωνίας, για την επέκταση του ευρωπαϊκού κεκτημένου σε όλη την επικράτεια της Κύπρου (Πρωτόκολλο 10). Αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει τις πτυχές που αφορούν την απρόσκοπτη συνέχιση της συμμετοχής της επανενωμένης Κύπρου στα θεσμικά όργανα, την εναρμόνιση της Τουρκοκυπριακής Κοινότητας, τη βιωσιμότητα και την οικονομική στήριξη για ισορροπημένη ανάπτυξη, σε βραχυπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

Το ΔΣ του ΟΠΕΚ θεωρεί ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης επωμίζεται την ιστορική ευθύνη να καθοδηγήσει τις εξελίξεις. Τώρα όσο ποτέ, χρειάζεται να κινητοποιήσει όλες τις πολιτικές δυνάμεις που ειλικρινά επιθυμούν τη λύση Ομοσπονδίας, στη βάση ενός σχεδίου που θα καταστήσει την ΕΕ πρωταγωνιστή και καταλύτη για την κατάληξη σε συμφωνία.

Η ευκαιρία που προσφέρεται για την Κύπρο στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 15ης Δεκεμβρίου είναι ιστορική. Η ίδια η ΕΕ, ύστερα από πολύχρονες διαβουλεύσεις, επιχειρεί την περίοδο αυτή σημαντικά βήματα για την ενίσχυση της προστασίας των εξωτερικών συνόρων, με την ανάπτυξη της πολιτικής για την Ευρωπαϊκή Άμυνα και Ασφάλεια. Η έκφραση της έμπρακτης αλληλεγγύης και η εγγύηση της συμφωνίας επίλυσης του Κυπριακού διασυνδέονται με το ζωτικό ευρωπαϊκό συμφέρον, καθώς οι εξωτερικοί κίνδυνοι, οι απειλές και οι προκλήσεις για την Ευρώπη αυξάνονται (αστάθεια, συγκρούσεις στην περιφέρεια, Ουκρανία, Συρία, προσφυγικό/μεταναστευτικό ζήτημα, τρομοκρατία/ISIS). Το «Σχέδιο Δράσης για την Ευρωπαϊκή Άμυνα» που παρουσιάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στις 15-16 Δεκεμβρίου, μπορεί να έχει την Κύπρο ως πρώτο παράδειγμα έμπρακτης εφαρμογής.

Από το ΔΣ του ΟΠΕΚ

Η λυση ειναι ευθυνη των δυναμεων που την υποστηριζουν – Να αξιοποιησουμε τις πραγματικες δυνατοτητες: Η παρουσια της ΕΕ να αναβαθμιστει αμεσα

Το ΔΣ του ΟΠΕΚ χαιρετίζει την απόφαση των δύο ηγετών, του Προέδρου Αναστασιάδη και του Τουρκοκύπριου ηγέτη Μ. Ακιντζί, να επαναρχίσουν τις διαπραγματεύσεις με στόχο την κατάληξη σε αμοιβαία αποδεκτή συμφωνία. Το ΔΣ θεωρεί ότι η άρση του αδιεξόδου με τον καθορισμό των επόμενων βημάτων αποκαθιστά τη διεθνή και εντός Κύπρου αξιοπιστία της πολύμηνης προσπάθειας, και καταξιώνει την αξιοσημείωτη πρόοδο στα συμφωνημένα κείμενα Αναστασιάδη – Ακιντζί.

Είναι κοινή πεποίθηση ότι η εξέλιξη αυτή πολλαπλασιάζει την ευθύνη των πολιτικών δυνάμεων που ενδιαφέρονται ειλικρινά για την επιτυχή κατάληξή της διαδικασίας. Και η ευθύνη μπορεί να αναληφθεί ουσιαστικά, μόνο αν οι δυνάμεις αυτές συγκλίνουν άμεσα και ουσιαστικά σε τρία επίπεδα:

(α) Στη μεταξύ τους συνεννόηση, μακριά από διαφωνίες σε επιμέρους και δευτερεύοντα ζητήματα, που δεν είναι της ώρας να αποτελέσουν επίκεντρο της πολιτικής πρακτικής.

(β) Στο να εργαστούν με συντεταγμένο τρόπο στον πραγματικό στίβο του αγώνα για την απαλλαγή της Κύπρου από την τουρκική κατοχή 42 χρόνων. Μακριά από ευσεβοποθισμούς. Το φαντασιακό δεν πρέπει να έχει θέση στις προ της λύσης επιλογές των δυνάμεων που την επιδιώκουν, γιατί απλούστατα τείνει να δικαιώσει, ακούσια, τις αιτιάσεις άλλων δυνάμεων. Εκείνων που επικαλούνται διεθνείς συνωμοσίες και μυθικές-αβάσιμες δυνατότητες συμμαχιών, απλώς για να ακυρώσουν τις προοπτικές της καταβαλλόμενης προσπάθειας.

(γ) Στο να σκεφτούν σοβαρά τη δημιουργία ουσιαστικών ρηγμάτων διεξόδου προς μια ευρωπαϊκή ΔΔΟ, μέσω του μοναδικού μέχρι σήμερα αξιόπιστου μηχανισμού, που έδωσε σάρκα και οστά στην ουσιαστική βελτίωση των όρων της λύσης, στα τέσσερα κεφάλαια. Στην πράξη, αυτός ο παράγοντας δεν είναι άλλος από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η δράση του Ζαν Κλωντ Γιούγκερ, χωρίς τυμπανοκρουσίες και μεγαλόστομες δηλώσεις, και η κοπιώδης, σιωπηλή, αλλά και ουσιαστική δουλειά του εκπροσώπου του, Βαν Νούφελ, στην ίδια τη διαδικασία των συνομιλιών, ήταν τα κύρια όπλα των δυνάμεων της λύσης για διαμόρφωση ενός πλαισίου αυθεντικά ευρωπαϊκού στα τέσσερα κεφάλαια.

Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω, το Δ.Σ. του ΟΠΕΚ καταθέτει τις ακόλουθες εισηγήσεις για τον χειρισμό των επόμενων βημάτων:

  • Η Λευκωσία οφείλει να κινητοποιηθεί με σχέδιο και προτάσεις για να αξιοποιήσει την ιδιότητα του κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε η ΕΕ να λειτουργήσει ακόμη πιο αποτελεσματικά ως καταλύτης για την κατάληξη σε συμφωνία.

  • Ο ευρωπαϊκός καταλύτης σημαίνει ενεργό παρουσία και συμμετοχή της ΕΕ, μαζί με τον ΟΗΕ, στην τελική φάση των διαπραγματεύσεων. Αυτό θα πρέπει να γίνει με την παρουσία του Προέδρου της Κομισιόν Ζαν Κλωντ Γιούνκερ και της Υπάτης Εκπροσώπου Φεντερίκα Μογκερίνι στην πολυμερή διεθνή διάσκεψη στη Γενεύη, στις 12 Ιανουαρίου. Μια σημαντική κίνηση θα μπορούσε να είναι η επιδίωξη το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 15ης Δεκεμβρίου να εκδώσει Δήλωση για τον ακόμη πιο ενεργό ρόλο που θα επιδιώξει η ΕΕ στο Κυπριακό.

  • Η συμβολή της ΕΕ, προς όφελος του συνόλου του πληθυσμού της Κύπρου χρειάζεται να καταστεί ευδιάκριτη μέσω της συμμετοχής του εκπροσώπου του Προέδρου της Κομισιόν Πέτερ Βαν Νούφελ στις εντατικές διαπραγματεύσεις που οδηγούν στη Γενεύη. Η μέχρι τώρα καταλυτική συμβολή του αποτελεί το απαραίτητο πιστοποιητικό και διαβατήριο.

  • Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης θα πρέπει να αναλάβει το κεντρικό βάρος των προσωπικών επαφών και συναντήσεων με τους προέδρους των θεσμικών οργάνων της ΕΕ και την ηγεσία των ισχυρών κρατών-μελών της ΕΕ, με στόχο την ενίσχυση των ερεισμάτων της Κύπρου στα ζητήματα της ασφάλειας, της οικονομίας και της συμβατότητας μιας ενδεχόμενης λύσης με το κεκτημένο. Αυτό θα επιτευχθεί και με την επιλογή προσωπικών απεσταλμένων με εμπειρία και διεθνή απήχηση για να προετοιμάσουν το έδαφος στις βασικές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες .

  • Η προσπάθεια της Λευκωσίας χρειάζεται να ενισχυθεί με διπλωματικές πρωτοβουλίες και προτάσεις, οι οποίες να υπηρετούν το κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον στα στρατηγικά ζητήματα της ίδιας της ΕΕ, που διασυνδέονται με τα ζητήματα της ευρωπαϊκής ασφάλειας στην Α. Μεσόγειο (σταθερότητα, ενεργειακή πολιτική, αντιμετώπιση της τρομοκρατίας του ISIS).

  • Η στρατηγική των διασυνδέσεων, που ο Γιάννος Κρανιδιώτης καθιέρωσε, είναι ώρα να ενεργοποιηθεί από όσους διαθέτουν τη βούληση και την εμπειρία. Ιδίως στην πτυχή της ασφάλειας, η ΕΕ θα πρέπει να εκφραστεί με εφικτές εγγυήσεις, κατά τρόπον ώστε να εμπεδώσει την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη στη συμφωνημένη λύση, σε ένα κράτος-μέλος της (εγγυήσεις εφαρμογής της λύσης από την Επιτροπή και το Συμβούλιο).

  • Οι δυνάμεις που ενδιαφέρονται για τη διαφορετική Κύπρο και στις δύο κοινότητες του νησιού έχουν αυξημένες ευθύνες ώστε να διατηρήσουν το μομέντουμ, για να φτάσουμε σε θετικό αποτέλεσμα τον Ιανουάριο. Το ευρωπαϊκό πλαίσιο αποτελεί την επιπρόσθετη αξία για ολόκληρη την Κύπρο. Η επίλυση που θα αναπτύσσεται μέσα στο ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα είναι η ασφαλέστερη οδός για να γυρίσουμε σελίδα, πραγματικά.

Από το ΔΣ του ΟΠΕΚ

Απαραιτητες κινησεις για να αποτραπει την υστατη το ναυαγιο των συνομιλιων

Το ΔΣ του ΟΠΕΚ, ανασκοπώντας τις τελευταίες εξελίξεις στο κυπριακό, κατέληξε ότι η παρούσα συγκυρία εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για το μέλλον της διαπραγματευτικής διαδικασίας. Με την ανακοίνωση αυτή, το ΔΣ εκδηλώνει την πρόθεσή του να συμβάλει δημιουργικά στη δημόσια συζήτηση για το πώς βγαίνουμε από το σημερινό αδιέξοδο. Στο πλαίσιο αυτό, καταθέτει τα εξής:

  1. Επείγει η αναδιάρθρωση της διαπραγματευτικής ομάδας που έχει επιλέξει ο Πρόεδρος. Η σύνθεσή της δεν εγγυάται την ουσιαστική συμβολή στις διαπραγματεύσεις, κυρίως επειδή οι προσωπικότητες από τις οποίες αποτελείται αλληλοακυρώνονται. Η αναδιάρθρωση θα πρέπει να δώσει πρωταγωνιστικό ρόλο σε πρόσωπα που είναι διατεθειμένα και μπορούν να λειτουργήσουν δημιουργικά.

  2. Οι διαφορετικές απόψεις που υπάρχουν ανάμεσα στη Λευκωσία και την Αθήνα μπορούν να ξεπεραστούν με καθαρή συνεννόηση ανάμεσα στον Πρόεδρο της Κύπρου και τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας. Η Κύπρος οφείλει να διαβουλευτεί με την Αθήνα, να διατυπωθούν σκέψεις και προβληματισμοί και η Αθήνα να σεβαστεί και να στηρίξει τις επιλογές της κυπριακής ηγεσίας.

  3. Οι διαπραγματεύσεις είναι σε διαδικαστικό αδιέξοδο. Τίποτε, όμως, δεν είναι άλυτο αν υπάρχει ισχυρή πολιτική βούληση και αποφασιστικότητα που να υπηρετεί το μακροπρόθεσμο συμφέρον της Κύπρου. Είναι πολύ σημαντικό να επαναρχίσει ο διάλογος με καθαρή συνεννόηση ανάμεσα στους δύο ηγέτες, πάνω σε δύο κρίσιμης σημασίας ζητήματα: Πρώτο, επιστροφή Ακιντζί στις εισηγήσεις που κατέθεσε για το εδαφικό στο Μοντ Πελεράν 1, οι οποίες κρίθηκαν ως αρκετά ικανοποιητικές για την ελληνοκυπριακή πλευρά. Δεύτερο, στο ζήτημα της διακυβέρνησης, συγκατάνευση Αναστασιάδη στη σύγκλιση Χριστόφια-Ταλάτ του 2009 για την εκ περιτροπής προεδρία, με σταθμισμένη ψήφο, και για τον τρόπο εκλογής Προέδρου και Αντιπροέδρου. Οι συμφωνίες αυτές συνιστούν ουσιώδη βελτίωση της Συνθήκης του ’60 και όλων των, κατά καιρούς, σχεδίων λύσης που υπέβαλε ο ΟΗΕ.

  4. Για το ΔΣ του ΟΠΕΚ είναι αποφασιστικής σημασίας κίνηση να κλείσουν τα δύο μεγάλα ζητήματα του εδαφικού και της διακυβέρνησης σε διαπραγματεύσεις που να αρχίσουν πολύ σύντομα. Έτσι θα ανοίξει ο δρόμος για τη διεξαγωγή της πολυμερούς διάσκεψης με μόνο θέμα αυτό της ασφάλειας, κάτω από τη συντονιστική δράση του ΟΗΕ και της ΕΕ.

  5. Είναι ορατός ο κίνδυνος η διαπραγματευτική διαδικασία να εκτροχιαστεί, λόγω της παρούσας αδιέξοδης φάσης, αν αυτή εξελιχτεί σε μια ατελείωτη δημόσια συζήτηση για επίρριψη ευθυνών. Οι τελευταίες δηλώσεις Ερτογάν ήταν από κάθε άποψη επιζήμιες και επιβαρύνουν περαιτέρω το κλίμα.

  6. Γι’ αυτό, κάθε Κύπριος οφείλει να προβληματιστεί για το ποια Κύπρο επιθυμούμε, πώς θέλουμε να εξελίσσονται τα πράγματα στην πατρίδα μας σε λίγα χρόνια. Το σημερινό αδιέξοδο μπορεί να αποτελέσει και μια καλή ευκαιρία για να πάρουμε αποφάσεις που θα αποτρέψουν τα χειρότερα και θα θέσουν σε τροχιά τα καλύτερα. Η συμμετοχή μας στην ΕΕ συνιστά τον καταλυτικό παράγοντα για να προωθήσουμε τις εφικτές λύσης που οδηγούν στην ελεύθερη, ενωμένη, δημιουργική Κύπρο.

Από το ΔΣ του ΟΠΕΚ

Τα επομενα βηματα στο Κυπριακο

Το Δ.Σ. του ΟΠΕΚ θεωρεί ότι οι επόμενες ημέρες είναι καθοριστικές για την πορεία του Κυπριακού. Οι δυνάμεις στην Κύπρο που ειλικρινά επιθυμούν τη θετική κατάληξη των πολύχρονων διαπραγματεύσεων και τον τερματισμό της τουρκικής κατοχής πρέπει να εκφραστούν με καθαρή στρατηγική. Αυτό σημαίνει κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων, οι οποίες να μπορούν να δώσουν διέξοδο με επανεκκίνηση των συνομιλιών, ώστε σε καθορισμένα στάδια να καταλήξουν σε τελικό αποτέλεσμα. Στην προσπάθεια αυτή, το ΔΣ του ΟΠΕΚ καταθέτει τα εξής:

  1. Ο Πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μ. Ακιντζί οφείλουν έμπρακτα, με δική τους πρωτοβουλία και μεταξύ τους συνάντηση, να επιβεβαιώσουν τα συμφωνημένα κείμενα στα 4 κεφάλαια του Κυπριακού και να προβούν σε ενέργειες που αποκαθιστούν την εμπιστοσύνη στη διαδικασία λύσης. Προκειμένου να ξεπεραστούν οι διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τα διαδικαστικά ζητήματα, και επιδεικνύοντας πνεύμα ευελιξίας, να συμφωνήσουν με ακρίβεια, και χωρίς «εποικοδομητικές ασάφειες», τη βήμα προς βήμα προσπέλαση όλων των θεμάτων που εκκρεμούν.

  2. Με την πρωτοβουλία αυτή να επαναλάβουν εντατικές διαπραγματεύσεις, ενεργοποιώντας τη δική τους κοινή δήλωση, και καλώντας άμεσα τον Γενικό Γραμματέα «να ενισχύσει την προσωπική του ανάμιξη» (κοινή δήλωση 14/9/2016), με αναβαθμισμένο ρόλο.

  3. Οι εντατικές διαπραγματεύσεις των επομένων ημερών να διεξαχθούν με βάση τη συμφωνημένη αρχή ότι «όλα τα κεφάλαια που συζητούνται είναι αλληλένδετα» («all chapters are being discussed interdependently”).

  4. Σε αυτό το πλαίσιο, οι δύο ηγέτες να συμφωνήσουν ότι αποτελούν κεκτημένο οι προχωρημένες συγκλίσεις τους στην ανάπαυλα του Μοντ Πελεράν 1 που αφορούν το εδαφικό-περιουσιακό και να περιλάβουν, ως συνδεδεμένα θέματα, όλα τα υπόλοιπα εκκρεμούντα ζητήματα στη πτυχή της διακυβέρνησης. Ιδιαίτερα θα πρέπει να περιλάβουν τον τρόπο εκλογής Προέδρου/ Αντιπροέδρου, αξιοποιώντας τη σύγκλιση Χριστόφια-Ταλάτ. Η διασταυρούμενη ψήφος και η εκ περιτροπής Προεδρία συνιστούν βελτίωση της Συνθήκης του ’60. Κάθε περαιτέρω ενίσχυση της συνέργειας των δύο Κοινοτήτων, όπως λ.χ η ενιαία εκλογή (single ticket) προσφέρει επιπρόσθετα ευεργετήματα στο περιβάλλον επίλυσης.

  5. Η ενεργός συμμετοχή του εκπροσώπου του Προέδρου Γιούνκερ, Πίτερ Βαν Νούφελ, στις εντατικές διαπραγματεύσεις Αναστασιάδη-Ακιντζί θα προσφέρει περαιτέρω ώθηση στη διαδικασία με ευκρινέστερη παρουσία της ΕΕ στις διαπραγματεύσεις.

  6. Η επανάληψη των εντατικών διαπραγματεύσεων στη Λευκωσία να σηματοδοτήσει την ταυτόχρονη προσπάθεια για δημιουργία του πιο κατάλληλου εδάφους για την πραγματοποίηση πολυμερούς διάσκεψης υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και της ΕΕ.

Το ΔΣ του ΟΠΕΚ έχει καταθέσει δημόσια τη θέση του, εδώ και μήνες και με πρόσφατες ανακοινώσεις του, ότι στο μείζον ζήτημα της ασφάλειας, η αναζήτηση λύσης μέσω της τρέχουσας διαδικασίας συνομιλιών θα διευκολυνθεί με την μετακίνηση της βάσης συζήτησης από τις συμφωνίες του 1960, προκειμένου να ανταποκρίνεται τόσο στις ανάγκες και στις ανησυχίες των δύο κοινοτήτων, όσο και στις σύγχρονες συνθήκες, της συμμετοχής της Κύπρου στην ΕΕ.

  • Τόσο η επανάληψη του συστήματος του 1960, όσο και η πλήρης κατάργηση κάθε μορφής συστήματος ασφάλειας, ισοδυναμούν με μη λύση.

  • Το δικαίωμα μονομερούς επέμβασης αντίκειται σε όλες τις συνθήκες πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η ΕΕ, από το 1957 έως σήμερα. Η κατάργησή του δικαιώματος μονομερούς επέμβασης, ιδιαίτερα της στρατιωτικής, θα πρέπει να βρίσκεται ψηλά στον κατάλογο προτεραιοτήτων της ελληνοκυπριακής πλευράς.

Για το ΔΣ του ΟΠΕΚ μια νέα συμφωνία ασφάλειας για να αποκτήσει πλήρες περιεχομένο χρειάζεται την ΕΕ παρούσα στο πιο υψηλό επίπεδο (Γιούνκερ, Μογκερίνι), μαζί με τον ΟΗΕ στη σύγκληση της πολυμερούς διάσκεψης.

Ο ΟΠΕΚ έχει επίσης καταθέσει τους επιμέρους άξονες της θέσης του για το ζήτημα της ασφάλειας που προνοούν τα ακόλουθα:

  • Μια νέα συνθήκη ασφάλειας, θα αποκλείει τη χρήση ή απειλή χρήσης βίας, με αξιοποίηση των Κεφαλαίων 6 και 7 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.

  • Η ΕΕ με τα θεσμικά όργανά της, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο, θα επιβλέπει τη διαδικασία ειρήνευσης και την υλοποίηση της συμφωνίας.

  • Για ένα μεταβατικό διάστημα, σώμα από πολυεθνικές δυνάμεις, υπό τον ΟΗΕ, θα εποπτεύει τις διαδικασίες αποχώρησης του τουρκικού στρατού και αφοπλισμού των «τουρκοκυπριακών στρατιωτικών δυνάμεων» και της Εθνικής Φρουράς, στο συμφωνημένο χρονοδιάγραμμα, έχοντας κατευθείαν εντολή από το Συμβούλιο Ασφαλείας για παρέμβαση, σε περίπτωση που παρατηρηθεί ουσιώδης παραβίαση των συμφωνηθέντων.

  • Συμπληρωματικά, μπορεί να συμφωνηθεί – για ένα μεταβατικό διάστημα – η παραμονή στο έδαφος της Κύπρου ενός στρατιωτικού τμήματος της ΕΛΔΥΚ (950 Έλληνες στρατιώτες) και της ΤΟΥΡΔΥΚ (650 Τούρκοι στρατιώτες), με επικεφαλής στρατιωτικό που θα ορίσει η ΕΕ.

  • Στη συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνεται η πρόνοια για τερματισμό της παρουσίας ΕΛΔΥΚ – ΤΟΥΡΔΥΚ, μετά από καθορισμένο διάστημα και χρειάζεται να συμφωνηθεί ο τρόπος λήψης της απόφασης που θα την τερματίζει.

  • Στο νέο κυπριακό Σύνταγμα θα πρέπει να γίνεται αναφορά στη «Ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής» της Συνθήκης ΕΕ, ότι «σε περίπτωση κατά την οποία κράτος-μέλος της ΕΕ δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα άλλα κράτη μέλη οφείλουν να του παράσχουν βοήθεια και συνδρομή με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους».

Από το ΔΣ του ΟΠΕΚ

Η νεα κατασταση πραγματων στο Κυπριακο και η διεξοδος

Είναι κοινή πεποίθηση ότι το Μοντ Πελεράν, μετά την προσωρινή διακοπή των συνομιλιών από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη στις 13 Νοεμβρίου και μετά την κατάληξη σε διαδικαστικό αδιέξοδο στις 21 Νοεμβρίου, αποτελεί ένα αρνητικό σταθμό στη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού. Το ΔΣ του ΟΠΕΚ θεωρεί ότι οι δυνάμεις στην Κύπρο οι οποίες ειλικρινά επιθυμούν τη θετική κατάληξη των συνομιλιών θα πρέπει να επισκοπήσουν τις εξελίξεις στη βάση των πιο κάτω δεδομένων:

  • Η διαχείριση του Κυπριακού με βασικό άξονα πολιτικής την εσωτερική πολιτική κατάσταση και τους συσχετισμούς, είτε στην ελληνοκυπριακή είτε στην τουρκοκυπριακή πλευρά, αποτελούν σοβαρό εμπόδιο στις εκάστοτε διαδικασίες των συνομιλιών. Με διαχειριστικές τακτικές της πλευράς μας που έχουν ως αποτέλεσμα την ισοπέδωση τουρκοκυπριακών δυνάμεων που εργάζονται για τη λύση, ενισχύονται οι πιθανότητες μη λύσης. Η τακτική αυτή δεν θα επαναφέρει απλώς στην τουρκοκυπριακή πλευρά, ως πρωταγωνιστές, πρόσωπα του κλίματος Ντενκτάς και Έρογλου, αλλά θα ετοιμάσει το σκηνικό για επικράτηση και στην ηγεσία της ελληνοκυπριακής πλευράς αντίστοιχων πολιτικών προσώπων.

  • Η πολιτική της «πρόταξης», όπως ζητήθηκε από την ελληνοκυπριακή πλευρά και επιβλήθηκε στη συνάντηση των δύο ηγετών με τον ΓΓ του ΟΗΕ, αποτυγχάνει σήμερα, όπως είχε αποτύχει και το 1985. Η επιθυμία της Λευκωσίας να λυθεί το εδαφικό πλήρως πριν από πολυμερή διάσκεψη, αφήνοντας ανοιχτά για το τέλος τμήματα των τεσσάρων κεφαλαίων (π.χ. εκ περιτροπής προεδρία και διασταυρούμενη ψήφος), μαζί με το θέμα της ασφάλειας, δεν μπορεί να πείσει διεθνώς. Πολύ περισσότερο από τη στιγμή που η Αθήνα, μέσω του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών, επιθυμεί πρόσθετα την επίλυση και των λεπτομερειών στο θέμα της ασφάλειας, πριν από μια – τελετουργικού χαρακτήρα τελικά – πολυμερή διάσκεψη.

  • Το ΔΣ του ΟΠΕΚ, διαβλέποντας έγκαιρα τις ασύμμετρες τακτικές, είχε επισημάνει αμέσως μετά τη διακοπή των συνομιλιών στις 13 Νοεμβρίου: «Η διακοπή της διαπραγμάτευσης για μιαν εβδομάδα θα μπορούσε να αποφευχθεί. Η διακοπή για οκτώ μέρες δημιουργεί κινδύνους απώλειας του μομέντουμ: Παρέχεται άπλετος χρόνος στις – εντός και εκτός Κύπρου – δυνάμεις που δεν επιθυμούν σύντομη λύση να λειτουργήσουν αποτρεπτικά. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και από ένα οποιοδήποτε τυχαίο γεγονός, πράγμα όχι απίθανο στις εποχές που ζούμε».

  • Ανεξάρτητα από τα πιο πάνω, οι κινήσεις διαχείρισης της κοινής γνώμης στην ελληνοκυπριακή πλευρά δεν πείθουν, ούτε τη διεθνή κοινότητα ούτε όσους εντός Κύπρου επιθυμούν επίλυση του Κυπριακού, ότι ο στόχος είναι η κατάληξη σε συμφωνία. Η συντήρηση κλίματος «εθνικής παλιγγενεσίας» και πλήρους περιφρόνησης των δυνάμεων της κοινωνίας οι οποίες ειλικρινά επιθυμούν τη λύση, αποτελούν ανησυχητικές ενδείξεις.

Εν όψει των πιο πάνω, το ΔΣ του ΟΠΕΚ εισηγείται τα εξής:

  • Άμεση ανάληψη πρωτοβουλίας εκ μέρους των δύο ηγετών για επίλυση του διαδικαστικού αδιεξόδου. Αυτό μπορεί να γίνει με τη δραστική ενίσχυση του ρόλου των Ηνωμένων Εθνών στη διαδικασία. Μια κοινή δέσμευση των δύο ηγετών ότι θα διευκολύνουν τον ΟΗΕ στην προσπάθειά του να εξεύρει νέες διαδικαστικές φόρμουλες για σύντομη επανέναρξη και κατάληξη των συνομιλιών είναι απαραίτητη.

  • Αποφασιστική ενίσχυση της ε/κ διαπραγματευτικής ομάδας, με πρόσωπα που η αντίληψη του πραγματικού περιβάλλοντος και των λεπτών συσχετισμών στις συνομιλίες, η εμπειρογνωμοσύνη και η ειλικρινής βούλησή τους αποτελούν εχέγγυο για τη στήριξη του Προέδρου Αναστασιάδη, την πρόοδο και κατάληξη των συνομιλιών, όπως οι Γ. Βασιλείου, Αλ. Μαρκίδης και Τ. Τσελεπής.

  • Ανάληψη πρωτοβουλιών από οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, για συντονισμό και κοινές δραστηριότητες όπως αυτή που έγινε στις 21 Νοεμβρίου στη Λευκωσία. Αυτές οι πρωτοβουλίες είναι όσο ποτέ άλλοτε αναγκαίες για να δώσουν το καθαρό μήνυμα ότι η κοινωνία των πολιτών έχει φωνή, διεκδικεί επανένωση και επιδιώκει να επηρεάσει τις εξελίξεις κατά τρόπο συντεταγμένο.