Η οικονομική κρίση θα μπορούσε να αποτελέσει την αφετηρία για σοβαρούς σχεδιασμούς αναφορικά με την οικονομική πορεία της χώρας και σε βασικές μεταρρυθμίσεις οι οποίες θα έπρεπε να προωθηθούν άμεσα. Δυστυχώς αυτό δεν έγινε:
Όλα δείχνουν ότι η ανάκαμψη στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε δημοσιονομικές προσαρμογές και σε συγκυριακές και ευκαιριακές πολιτικές, γι’ αυτό και δεν έχει υγιείς και σταθερές βάσεις που να δημιουργούν μακροπρόθεσμες προοπτικές οικονομικής σταθερότητας. Από την φύση της, η παρούσα φάση οικονομικής ανάπτυξης εμπεριέχει ισχυρά στοιχεία τα οποία, υπό κάποιες συνθήκες και συγκυρίες, θα επαναφέρουν τη χώρα σε κατάσταση οικονομικής στασιμότητας.
Πιο συγκεκριμένα, η οικονομική ανάπτυξη στηρίζεται κυρίως:
Είναι προφανές ότι υπάρχει έλλειψη μακρόπνοου σχεδιασμού της οικονομίας, επικίνδυνη εξάρτηση σχεδόν αποκλειστικά από συγκεκριμένους τομείς των υπηρεσιών, και αναιμική επένδυση σε τομείς που θα λειτουργούσαν πιο σταθερά στη σφαίρα της πραγματικής οικονομίας.
Διατηρούμε στην Ε.Ε. μια από τις χαμηλότερες θέσεις στις επενδύσεις στον τομέα της έρευνας, των νέων τεχνολογιών, της εκπαίδευσης, της υγείας, των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, του πολιτισμού, δηλαδή σε τομείς που θα διασφάλιζαν μιαν πιο υγιή και σταθερή οικονομική ανάπτυξη.
Η Κυπριακή Δημοκρατία βρίσκεται στην τελευταία θέση στην Ευρώπη, όσον αφορά τις δαπάνες για την έρευνα/ανάπτυξη, με ένα 0.48% του ΑΕΠ, έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου 2%. Ακόμα πιο λυπηρό, το 75% των δαπανών για την έρευνα/ανάπτυξη εξασφαλίζεται από τα πανεπιστήμια – κυρίως από το Πανεπιστήμιο Κύπρου – μέσω ανταγωνιστικών προγραμμάτων, ενώ μόνο το 25% προέρχεται από το κράτος και τον ιδιωτικό τομέα. Χωρίς έρευνα/ανάπτυξη δεν μπορούν να αναπτυχθούν η καινοτομία, επιχειρηματικότητα, και η απασχόληση, κάτι απαραίτητο για να αντιμετωπιστεί το υψηλό ποσοστό ανεργίας ανάμεσα στους νέους .
Το κράτος, εκτός από το να επενδύει το ίδιο σε αυτούς τους τομείς, θα πρέπει να λειτουργεί και ως εργαλείο ενθάρρυνσης και διευκόλυνσης ιδιωτικών επενδύσεων, σε συνάρτηση με διεθνείς οργανισμούς και επενδυτές που διαθέτουν πόρους και τεχνογνωσία. Για να γίνουν πραγματικότητα τέτοιες επενδύσεις, απαιτείται πρώτα απ’ όλα ένα σύγχρονο κράτος, απαλλαγμένο από τη γραφειοκρατία και την ημιμάθεια. Ένα κράτος που θα δημιουργήσει φιλικό επενδυτικό και επιχειρηματικό πλαίσιο για μεγάλους «παίχτες».
Η οικονομική ανάπτυξη και η παραγωγή πλούτου έχουν νόημα όταν υπηρετούν την ευημερία και την κοινωνική πρόοδο όλων των παραγωγικών τάξεων, και όχι μόνο μερίδας των επιχειρηματικών στρωμάτων. Δυστυχώς, τα αποτελέσματα της οικονομικής ανάπτυξης και παραγωγής πλούτου, στα χρόνια που ακολούθησαν την κορύφωση της οικονομικής κρίσης, έχει συγκεντρωθεί σε ένα μικρό μέρος της κοινωνίας, καθιστώντας έτσι την κατανομή του εθνικού πλούτου πιο άδικη και άνιση. Αυτό καθιστά ακόμη πιο επείγουσα την ανάγκη συνομολόγησης ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, το οποίο θα προσδιορίζει τις κατευθυντήριες αρχές αναφορικά με τα ζητήματα διανομής και αναδιανομής του κοινωνικού πλούτου κατά την επόμενη δεκαετία, και που θα στοχεύει στη συλλογική ευημερία και εξάλειψη των φαινομένων φτώχειας και οικονομικού αποκλεισμού.
Όλα τα πιο πάνω έχουν μεγάλη σημασία, είναι απαραίτητες προϋποθέσεις, αλλά όχι επαρκείς για μια σημαντική και συνολική οικονομική ανάπτυξη. Αυτή θα είναι εφικτή σε μιαν επανενωμένη Κύπρο, που θα αξιοποιεί όλες τις δυνάμεις του νησιού και θα επιστρατεύει τους πόρους του στην ευημερία όλων των πολιτών της. Η επίλυση του Κυπριακού θα απελευθερώσει τις παραγωγικές δυνάμεις, τους πόρους και τις δυνατότητες που σήμερα είναι εγκλωβισμένες, καθιστώντας την Κύπρο κέντρο ενεργειακών δραστηριοτήτων, ναυτιλίας, αεροπορικών εταιρειών και διεθνών μεταφορών, περιφερειακών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και ενοποιημένων εκπαιδευτικών, τουριστικών και άλλων δραστηριοτήτων.
